|
ADWENT
Po ukończeniu
robót jesiennych, następował czas pokoju i ciszy. Gwarne
zazwyczaj życie domowe stopniowo się uciszało i stawało się
bardziej poważne i pobożne. Zdawałoby się, iż cała przyroda
usypia, zamiera. Dni stają się coraz krótsze, noce dłuższe,
lecz cechuje je uroczysta odświętność. Przyczyniają się do
tego Gody i śnieg. Jak matka przed urodzeniem dziecka stroi dla
niego kołyskę, tak świat oczekujący przyjścia Zbawiciela
obleka się w biel. Rozpoczyna się adwent, czas świętego
oczekiwania.
Wyraz "adwent" pochodzi od łacińskiego
słowa adventus i oznacza przyjście, oczekiwanie. W
początkach chrześcijaństwa termin ten był jednym z określeń
świąt Bożego Narodzenia i Epifanii, a dopiero wtórnie nazwą
okresu przygotowawczego do tych świąt.
Okres adwentu posiada podwójny charakter: jest czasem
przygotowania na uroczystość Bożego Narodzenia, w której
wspomina się pierwsze przyjście Syna Bożego do ludzi, a
równocześnie kieruje myśl ku powtórnemu Jego przyjściu u
końca czasów.
Najstarsze ślady istnienia adwentu spotykamy w
Hiszpanii i Galii w IV w. Początkowo trwał trzy tygodnie i
poprzedzał święto Objawienia Pańskiego (6 I). W dzień ten na
Wschodzie udzielano chrztu św. Od V w. okres adwentu kształtuje
się na wzór wielkiego postu, przybierając wyraźnie charakter
pokutny. W tym czasie post obowiązywał już od świętego
Marcina (11 XI). W Rzymie adwent pojawia się w VI w., a od
czasów Grzegorza W. (604) trwa cztery tygodnie i jako okres
poprzedzający przyjście Zbawiciela był czasem radości -
śpiewano Alleluja i Te Deum - bez praktyki
pokutnej.
W Polsce adwent kształtował się w pewnym stopniu
pod wpływem praktyk ascetycznych benedyktynów i cystersów.
Liczono go od św. Marcina i był nazywany
"czterdziestnicą", analogicznie do wielkiego postu,
gdyż trwał czterdzieści dni.
Obecnie adwent zaczyna się w niedzielę między 27 XI
a 3 XII, zaś kończy w wigilię Bożego Narodzenia, która
zbiega się niekiedy z IV niedzielą adwentu. Trwa od 23 do 28
dni, w których przypadają cztery niedziele.
Mimo tych wszystkich przemian, adwent w tradycji i
zwyczajach ludowych zachował w powszechnej opinii swój
charakter pokutny będąc czasem skupienia i głębokiej
refleksji człowieka nad sobą. Jest on także poświęcony
szczególnej czci Maryi przejawiającej się w specjalnych mszach
św. zwanych roratami, w codziennym śpiewaniu Godzinek ku czci
Niepokalanego Poczęcia NMP, a przede wszystkim w samej
uroczystości Niepokalanego Poczęcia NMP. Okres ten odznacza
się bogatymi zwyczajami związanymi z kultem świętych, takich
jak: św. Andrzej Apostoł, św. Barbara, św. Mikołaj, św.
Łucja.
Treść tego rozdziału stanowi prezentacja
zwyczajów, wierzeń i obrzędów charakterystycznych dla okresu
adwentu w parafii Gwizdów. Omówione zostaną praktyki
religijne, prace domowe i chałupnicze oraz wróżby
matrymonialne i przepowiadające pogodę związane ze
wspomnieniami niektórych świętych w tym okresie.
◄ Powrót
|